Categorie archief: Marokko

Marokko een goedkoop vakantieland?

Wie denkt dat Marokko een goedkoop land is om naartoe op vakantie te gaan kan bedrogen uitkomen. Hoe kan dat nou, Marokko is een derde wereldland en de lonen zijn er laag, dan is alles daar toch goedkoper dan hier, denk je nu misschien.  Hoe dat kan weet ik je wel te vertellen. Wat er dan zo duur is aan Marokko en waar je op moet letten als je toch niet al te veel geld kwijt bent als je naar Marokko op vakantie wilt kan ik ook voor je opschrijven.

20160420_163419000_iOS
Markt in Fes

Franse kolonie
Marokko is van 1912 tot 1956 een Franse kolonie geweest. In de koloniale tijd en erna hebben veel Fransen er grond en huizen gekocht en zijn er hotels en andere bedrijven gestart. Je kan dus wel stellen dat het kolonialisme op een bepaalde manier is doorgegaan. Daarnaast hebben de Marokkanen die naar onder andere Europa zijn geëmigreerd ook het nodige bezit vergaard in Marokko. De Marokkaanse regering was natuurlijk blij met het geld dat binnen werd gebracht. Hierdoor zijn de prijzen van grond en huizen in de loop der tijd erg hoog geworden. De levensstandaard van degenen die zich vanuit westerse landen  in Marokko hebben gevestigd is meestal hoger dan die van de lokale bevolking. Hierdoor groeide de behoefte aan luxe snel, terwijl de mensen die altijd al in Marokko woonden daar niet automatisch in meegroeiden.

Vluchten en overnachten
Het bedrogen uitkomen wanneer je denkt dat Marokko een goedkoop vakantieland is begint al wanneer je een vlucht naar Marokko wilt boeken. Vooral wanneer je in het hoogseizoen met vakantie wilt, wat natuurlijk voor mensen met kinderen geldt. Boek je in november voor de zomervakantie in het jaar dat komen gaat, dan betaal je ongeveer tussen de €400 en €500 per retourticket. Boek je pas in het voorjaar van het jaar waarin je op zomervakantie gaat, dan loop je het risico dat én de meeste vluchten vol zijn, én je ticket bijna het dubbele kost. En dan heb je nog geen accommodatie. Voor een all inclusive vakantie zoals ik die zelf weleens voor Turkije geboekt heb, moet je in Marokko veel meer geld neertellen. Wil je op de bonnefooi naar Marokko, dan kun je best terecht komen in goedkope hotelletjes. Vraag me alleen niet wat je ervoor krijgt; gedeelde douche en toilet op de gang, krappe kamer, benauwd en geen airco. Om nog maar even niet te praten over kakkerlakken en dergelijke. Ik wil je niet bang maken hoor, want je kunt geluk hebben als je goed rondkijkt. Neem dus niet de eerste de beste kamer die je kunt krijgen, is mijn advies.

Boodschappen
Als je in Marokko levensmiddelen wilt kopen ben je redelijk goedkoop uit bij lokale winkeltjes of op de markt. Al kan ik dan niet garanderen dat men aan een toerist niet stiekem een hogere prijs vraagt. Raadzaam zou het zijn om iemand met kennis en die te vertrouwen is te vragen wat zoal de kosten zijn van levensmiddelen. Anders kun je beter een supermarkt bezoeken. Maar wat een prijzen kom je dan tegen! In Nederland kun je echt koopjes jagen in de supermarkten als je een krappe beurs hebt. In Marokko kun je dat wel vergeten. Echt, ik heb versteld gestaan van de prijzen van bijvoorbeeld verzorgingsartikelen. Je kunt zomaar €6 neertellen voor een fles shampoo waar je in Nederland €2 voor betaalt. Ga dan maar beter naar zo’n klein winkeltje in een steegje en koop een zakje shampoo, goed voor één wasbeurt en betaal daar enkele dirhams (Marokkaanse munteenheid) voor. Steun je ook nog een kleine ondernemer in plaats van een grote (Franse) supermarktketen. Overigens leven de meeste mensen in Marokko die het niet zo breed hebben van de kleine winkeltjes en markten. Het is leuk om eens te kijken wat je daar allemaal kunt vinden en afnemen. Een paar grote suikerklonten kopen in plaats van een doos suiker bijvoorbeeld is heel gebruikelijk. Voor een dirham krijg je zout of peper in een tot puntzakje opgerold krantenpapier. Kinderen op straat verkopen vaak pakjes zakdoekjes. Sigaretten worden hier en daar nog per stuk verkocht. Verzin het maar en er is wel iets op bedacht. Marokkanen zijn erg inventief als het om handel gaat.

Restaurants
Uit eten gaan in Marokko kun je zo duur maken als je wilt. In toeristische plaatsen kun je kiezen uit een groot aanbod aan restaurants. Ik vind de prijzen wel meevallen als je ze vergelijkt met die van restaurants in Nederland. Echt lekker vind ik het alleen miet altijd. Als je echt goedkoop uit wilt zijn en lekker wilt eten kun je het beste kleine steegjes in de oude gedeelten van de Marokkaanse steden opzoeken. Hier eten de locals onder andere soep voor een paar dirhams. Langs de wegen in dorpjes kun je vaak een tajine laten maken met groenten en vlees die je zelf eerder op de markt hebt gekocht. Als je het leuk vindt om van alles uit te proberen en graag een praatje maakt met de lokale bevolking (Frans is gewenst maar anders wordt het handen- en voetenwerk) dan kom je een heel eind en hoeft Marokko echt niet zo duur te zijn als je in eerste instantie misschien dacht…

Ben jij van plan om met vakantie naar Marokko te gaan?

Kijk voor vakanties aan de Atlantische kust eens hier . Voor goedkope vliegtickets naar Marokko klik hier

Marokkaanse massage is niet voor watjes!

“Wat is de Marokkaanse mentaliteit hard!” zei een collega eens nadat ik over verschillende Marokkaanse gewoontes verteld had. Dit heb ik al eens eerder horen zeggen, ook van mensen met een Marokkaanse afkomst zelf. “We moeten altijd eerst met elkaar een gevecht aangaan voordat we samen ergens uitkomen” zei een leerling uit de klas waar ik ooit stage liep. Misschien tekent dit een bepaalde indruk die er heerst in (een deel van) de Nederlandse maatschappij en die zo vaak wordt gebruikt door de media? Het enige wat ik daarvan kan zeggen is: het klopt, maar het wordt wel enorm uitvergroot.

Donker straatje
Met die zogenoemde ‘hardheid’ heb ik op verschillende manieren te maken gehad. De grootste rol spelen daarbij de plagerijtjes die regelmatig over en weer gaan bij ons thuis. Een kaaskop heeft daar echt geen kaas van gegeten, dat kan ik je wel vertellen. Toen ik nog een groentje was op het gebied van Marokkaanse plagerijtjes moest ik meer dan eens huilen. Intussen plaag ik net zo ‘hard’ terug, ik vind het zelfs leuk er een soort sport van te maken. Als je zelf ‘hard’ doet (niet bént hè) in een bepaald opzicht, komt ‘harde’ input minder ‘hard’ aan.

Marokkaanse massage gaat al niet anders als Marokkaans plagen of bepaalde Marokkaanse omgang. Er moet een gevecht worden geleverd, met andere woorden het moet ‘hard’ zijn voordat het iets vruchtbaars oplevert. Of de massage helpt? Daar kan ik niet zonder meer ‘ja’ op antwoorden. Ik heb het dit jaar tijdens mijn verblijf in Marokko ondervonden. Mij hand doet namelijk al maanden pijn, vanwege die nare val die ik tijdens het hardlopen heb gemaakt. Er was toen gelukkig niets gebroken, maar ik moest mijn hand wel rust gunnen van de dokter. Dat is niet realistisch. Met je handen moet je zoveel doen dat je het bij ieder klein taakje in huis al merkt als je een hand minder kan gebruiken. Nee, van rust geven aan mijn hand is niet veel terecht gekomen. Ik heb dus nog steeds regelmatig pijn.

Zoals altijd wanneer ik in Marokko kom en zeg dat ik één of ander kwaaltje heb, was het deze keer met mijn hand niet anders. Adviezen gingen over en weer. Ik moest maar naar die ene man gaan in de stad, die al heel veel mensen met pijn heeft genezen. Er werd een naam voor de man genoemd, of was het geen naam maar betekende het ‘masseur’? In ieder geval klonk het als ‘Zomzom’ of wat het ook mocht zijn. En wat ik verder hoorde vertellen konk veelbelovend, alhoewel me wel eerst iets te wachten stond, namelijk pijn en verbranding. Precies! Daar kwam ‘hardheid’ weer om een hoekje kijken. Ik besloot de gok te wagen, meer uit nieuwsgierigheid en het feit dat ik er dan iets over kon schrijven, dan met de hoop dat de pijn weg zou gaan.

We gingen naar de oude medina van Essaouira. In een koud, vochtig en donker straatje moesten we door een deur naar binnen. Een donker hol leek het. Ik geloof niet dat een échte toerist dat zou wagen. Gelukkig leven we in de tijd-van-mobieltjes-met-zaklantaarn. Die had ik echt wel nodig want ik zag geen hand voor ogen. Trappenhuis kon je het niet echt noemen waar we naar boven moesten. De trap had zeer ongelijke treden. Daar naar boven gaan was solliciteren naar vallen en pijn. Misschien expres gedaan? Voorlopig was mijn indruk eerder dat het ‘eng’ was in plaats van ‘hard’. Boven aangekomen moesten we een tijd wachten. Om het nóg spannender te maken was mijn gedachte op dat moment. Eindelijk werd de deur open gedaan.

Eenmaal binnen moest ik zitten in een kamer bij een man die niet kon praten. ‘Zomzom’ of hoe je het ook uitspreekt betekende niets anders dan ‘de stomme’, hoorde ik later. Ik moest laten zien waar ik pijn had. Daar kwam Zomzom met een gaspit die hij aanstak. Hij verhitte er een soort spons boven. De vonken vlogen in het rond. Die spons…jawel, werd op mijn pijnlijke plek gelegd. Daarna werd er aan mijn hand getrokken en erin geknepen. Zomzom verhitte ook zijn handen boven het vuur, smeerde ze in met olie en legde zijn handen op mijn hand. Mijn ogen schoten vol tranen. Ik besloot een andere kant op te kijken en probeerde aan iets anders te denken. Maar dat mocht niet, want Zomzom wilde dat ik door middel van lichaamstaal en oogcontact liet zien wat zijn handelingen met mij deden. Ergens kraakte er iets in het midden van mijn hand. Daar zat de plek waar het vandaan kwam, gebaarde Zomzom tevreden. Weldra zou het beter gaan met mijn hand, liet hij weten. Daar leek het ook op. Mijn hand voelde prettig en soepel aan na de pijn die mij was aangedaan. Fijne bijkomstigheid na die heftige sessie. Dus toch eerst ‘hardheid’ voor er verbetering optreedt?

Of de behandeling uiteindelijk heeft geholpen? Heb ik minder pijn in mijn hand? Terug in Nederland moet ik concluderen: helaas niet veel. Hand voelt nog steeds stijf aan bij het ballen van de vuist. Misschien komt het door ons (koele) kikkerland? Had ik Zomzom nog eens moeten bezoeken om me nog eens hardhandig te laten behandelen? Me nog eens tranen in de ogen laten brengen? Een paar mensen hadden gezegd dat ik drie keer naar hem toe had moeten gaan. Ja hoor!  Had het dan nog ‘harder’ gemoeten dan het al was gegaan? Allemaal vragen waar ik geen antwoord op weet.

Eén ding waar ik wél zeker van ben: Marokkaanse massage is niet voor watjes!

Eten in een eetgelegenheid in Marokko

Wat irritant is dat toch als mensen zich met je zaken bemoeien. In Marokko lijkt dat wel de grootste hobby van de meeste mensen. Dit eten moet je zo koken, je kleren moet je anders wassen, als je ziek bent moet je dit en dit medicijn gebruiken. En oh ja wat is er toch met je kind aan de hand? Ze huilt zo, wat heeft ze nodig? Je moet een dikke huid hebben, zodat je er niet te veel door wordt beïnvloed of je eraan ergert. Of doe gewoon of je een paar oordopjes in je oren hebt en luister niet naar al die (overigens zeer goed bedoelde) adviezen.

IMG_5535Wat grappig is het toch als je de rollen omdraait en zelf een uitblinker wordt in het bemoeien. Wel als het in je eigen belang is natuurlijk, zoals wanneer je ergens buiten de deur gaat eten. Als je zelf een bemoeial wordt, lijk je ineens ook minder last te hebben van de bemoeizuchtigheid van de mens in algemene zin in Marokko. Gewoon de rollen omdraaien; aanval is de beste verdediging.

Marokko is een vies derde wereldland om het maar even heel grof te stellen. Dat betekent dat onze eerste wereldbuikjes maar weinig kunnen hebben. Met andere woorden, krijgen we iets binnen wat niet hygiënisch genoeg is, dan protesteert ons systeem onmiddellijk. Ik heb al heel wat te verduren gehad wat dat betreft en ben dus ontzettend voorzichtig geworden als we ergens buiten gaan eten. Producten met veel olie eet ik niet, salades zijn uit den boze en zuivel stuur ik terug naar de keuken als ik maar enigszins twijfel. Eigenlijk moet ik dus geen zuivel nuttigen  maar ik vind de koffie met melk in Marokko behoorlijk lekker. Mijn lieve echtgenoot weet dat ik moeilijk ben als het om eten gaat in Marokko. Als we dus ergens buiten gaan eten verandert hij tot mijn plezier in de grootste, vervelendste bemoeial. Het is net een voorstelling waarbij ik op de eerste rij zit. En het werkt, want ik word niet meer zo ziek van het eten in Marokko als wel eens het geval is geweest.

Hoe dat bemoeien nou precies in zijn werk gaat?

IMG_5531Ik eet weinig vlees, en als ik het toch eet vind ik vlees het lekkerst wanneer het op de barbecue is bereid. Dan is al dat vervelende vet eruit gerookt en daar gaat het om. We gaan gehakt laten barbecueën. Alle ingrediënten kopen we zelf, zodat we weten dat het vers is. Eerst gaan we gehakt kopen bij onze buurman die een slagerij heeft in de stad. Oh pff hij is dicht omdat het net gebedstijd is. Dan moeten we naar een andere slager die manlief kent, want we gaan natuurlijk niet naar iedere willekeurige slager. De slager moet het gehakt malen waar we bij staan zodat we zien van wat voor stuk vlees het afkomstig is. Gehakt mag niet te vet zijn anders smaakt het niet lekker. Echt, ik kan een heel stuk gehakt weggooien als het te sterk smaakt door het vele vet. Nadat we bij de slager zijn geweest gaan we uien, tomaten en koriander kopen. We lopen langs verschillende houtskool grilltentjes maar  overal is het druk. We zien ook dat bij de meeste tentjes sardientjes worden  gebarbecued en we willen niet dat ons gehakt naar vis gaat smaken. Bovendien zie ik vlak naast een houtskool grillplaats een smerige wc open staan. Je denkt toch niet dat ik in zo’n plaats wil eten?

IMG_5534Ergens in de druk bezochte straat zie ik een dakterras waar rook vandaan komt. Iemand staat het vuur aan te wakkeren. Duidelijk zo’n plek waar je vlees of vis kan laten barbecueën. We zoeken naar de ingang en komen in een klein eettentje waar een steile wenteltrap is. Dat steile ding leidt naar een terras met eettafeltjes boven de drukke straat. Manlief begint beneden eerst uit te leggen wat hij precies wil. Kok sputtert even tegen want hij zegt dat het gehakt niet gaar wordt als je tomaat en ui erbij doet in het rooster. Mijn echtgenoot legt precies uit hoe hij het moet doen. We nemen op het terras plaats en manlief loopt nog twee keer naar beneden. De eerste keer vraagt hij aan de ‘kok’ of hij wel zijn handen heeft gewassen. “Nee” zegt hij. “Nou doe dat dan, want het is mijn buik waar het eten in komt” zegt de man. “En ik dan?” vraagt de kok. “Jij eet er toch ook van?” zegt de man, waarmee hij duidelijk maakt dat de kok er geld mee verdient wat betekent dat hij kan eten. De tweede keer gaat hij naar beneden om ervoor te zorgen dat onze borden en de theeglaasjes worden afgewassen met flessenwater in plaats van kraanwater. Alles om buikklachten te voorkomen.

Boven zit ik me te verkneukelen. Ik weet zeker dat ze nog nooit zo’n bemoeizuchtige klant hebben gezien. En dan is het barbecueën nog niet eens begonnen. De man spreekt alvast zijn ergernis uit over het feit dat de jongen die op het terras werkt een oud vies kartonnetje gebruikt om boven het vuur mee te waaieren. Vast ergens van straat opgeraapt en dat terwijl er van die mooie blaasbalgen in de stad te koop zijn. Als het gehakt naar boven wordt gebracht snelt de man naar de jongen toe en begint zelf het gehakt op het rooster te doen. Dit met de gedachte: niet nóg een paar (wellicht ongewassen) handen aan ons eten! Ik mag ook even aan de kant van het houtskoolvuur komen staan om een paar foto’s te maken van het uitzicht van de oude stad van Essaouira. Ondertussen geeft manlief nog een paar instructies aan de jongen die bezig is met ons gehakt.

IMG_5539Als het vlees eindelijk klaar is loopt de man nog een laatste keer naar de barbecue. Natuurlijk wil hij zelf het vlees op ons bord doen, zonder tussenkomst van dat extra paar handen. We kunnen eindelijk gaan eten en het smaakt heerlijk. Het is iets te veel gehakt en daarom vullen we zo’n klein rond brood met wat we over hebben. Daar kan één van onze familieleden lekker van eten.

Of een dergelijke bemoeiactie helpt om buikklachten te voorkomen? Ik heb dit keer in ieder geval nergens last van gehad. Dat is weleens anders geweest tijdens vakanties in Marokko. Wie weet kan ik je daar nog eens meer over vertellen…

Tref jij ook maatregelen om klachten te voorkomen die je kunt krijgen tijdens vakanties in landen waar het niet zo ‘schoon’ is als in Nederland?

Help de arme zwerfdieren in landen als Marokko!

Toen ik bijna twee weken geleden naar Marokko vertrok voelde ik mij een beetje schuldig. Ik moest onze katten achterlaten waar ik sinds bijna twee jaar erg aan gehecht ben geraakt. Gelukkig hebben wij een lieve buurvrouw die één, vaak zelfs twee keer per dag onze katten komt verzorgen.

IMG_5549Het gevoel over onze katten verdween al snel toen ik hier in Marokko weer eens werd geconfronteerd met de situatie van veel dieren hier. Arme hongerige katjes zonder huis en zwervende bedelende honden. Aapjes in kleine hokjes of vastgebonden aan kettingen, klaar om kunstjes te vertonen aan voorbijkomende toeristen. Schuimbekkende ezeltjes die een zware last moeten dragen en die er met een stok van langs krijgen als ze niet snel genoeg lopen. Magere paarden die overdag in de bloedhete steden koetsjes vooruit moeten trekken. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Al dat dierenleed, ik kan er steeds minder goed tegen.

Ergens begrijp ik het ook wel. Veel mensen hier hebben het moeilijk en moeten ploeteren om dagelijks hun brood te verdienen. Als je een dier bezit dat voor je kan werken heb je tenminste nog iets. Dieren die niet voor mensen kunnen werken worden gezien als last. Vaak krijgen die dieren alleen restjes te eten, áls ze al wat krijgen. Als mensen het gevoel krijgen dat dieren ze lastig vallen worden ze weggejaagd, soms zelfs geslagen of met stenen bekogeld. Zo zijn er vele dieren hier die als verschoppeling door het leven gaan. Op de wegen moet je vaak uitkijken dat je niet een van de vele zwervende honden aanrijdt. Er is niemand die zich vervolgens om een gewond dier bekommert. Ik heb ook nog nooit een dierenarts gezien. Die bestaat vast wel maar kost natuurlijk geld. Een gewonde zwerfhond brengt natuurlijk niemand naar een arts om behandeld te worden. Dat is alleen voor de rijke dierenbezitters.

IMG_5556Gelukkig zag ik laatst een klein lichtpuntje dat me hoopvol stemde en me ook het gevoel gaf dat ik zelf iets kon doen. Een Italiaans echtpaar dat regelmatig naar mijn thuishaven Essaouira komt, was bezig met het voeren en verzorgen van de katten in een tuin bij de haven. Ik zag de vrouw bezig met een katje dat ik al eerder had zien lopen. Het had een dicht oog dat óf zo ontstoken was dat het niet open ging, óf het arme dier miste dat oog. Ze hield het spartelende dier vast en druppelde een goedje in de oogkas. Op verschillende plaatsen in de tuin zag ik voedsel voor de katten liggen. We spraken de man aan, die vertelde dat ze vaak in Essaouira kwamen en dan de katten gingen verzorgen. Ik zei dat ik dat ook wilde doen. De man adviseerde om kip en rijst te koken en dit te pureren. Dat was volgens hem beter dan het kant-en-klare kattenvoer dat in de supermarkt te koop is. Ja, sommige mensen hebben dus toch katten of honden als huisdier en die producten zijn hier gewoon te koop. Er wonen ook veel Fransen in Essaouira. Rijst met kip had ik op advies van de dierenarts al eens voor één van onze katten klaargemaakt toen hij veel braakte. Als katten heel onregelmatig eten krijgen of zelfs heel weinig of slecht eten, kan ik me voorstellen dat licht verteerbaar voedsel als rijst met kip goed voor hen is.

We togen naar de supermarkt en kochten rijst, kip en ook toch ook maar een pak kattenbrokjes. De volgende ochtend gingen we naar de zogenaamde kattentuin in de haven. Van te voren had ik de onderkant van een aantal waterflessen afgesneden. Die dienden als eet- en drinkbakjes. Ik had al eens vaker gezien dat mensen hier handige dingen doen met lege waterflessen. Toen we begonnen met het eten in de bakjes te doen kwamen de katten al gauw op ons af. We bleven erbij, om erop toe te zien dat het eten werd opgegeten. Een beetje overgebleven voedsel zette ik tussen de struiken neer zodat er niet snel mensen aan zouden gaan zitten.

Verwende katten 2Ook al hebben we nu iets gedaan om het aangenamer te maken voor slechts enkele dieren in Marokko, ik realiseer mij dat dit tijdelijk is. Er zal echt iets moeten veranderen, zowel in de mentaliteit van de mensen als aan hun eigen situatie. Anders gaan ze, op een enkeling na, nooit écht goed voor de dieren zorgen. In Alanya, Turkije, heb ik vorig jaar gezien dat ze al veel verder hiermee zijn. Daar zag ik verschillende voederplaatsen voor honden en katten, gesubsidieerd door de gemeentes. Ik hoop dat dit ooit in Marokko ook werkelijkheid wordt.

Als de toerist die we (ook wij in Marokko) zijn kunnen we zelf wel iets doen. Ten eerste door ons tijdens vakanties in landen als Marokko om de arme zwerfdieren te bekommeren. Alle beetjes helpen en iedere toerist die iets doet is er één. Neem een lege waterfles of -tankje, snijd de onderkant eraf en geef dit gevuld met water aan een dorstig dier. Koop wat honden- of kattenvoer in de supermarkt en maak een aantal dieren voor minstens één dag minder hongerig. Laat ook duidelijk zien aan de plaatselijke bevolking wat je doet. Want door ten tweede een voorbeeld te zijn kun je wellicht heel langzaam iets aan het beeld van de mensen veranderen. Dieren moeten geen ‘last’ voor de mensheid zijn. Wij spreken ook regelmatig mensen of kinderen aan als we zien dat ze een arm dier wegjagen door het bijvoorbeeld te slaan of te schoppen. ‘Haram’ (verboden in islam) is wat we dan ook vaak zeggen, omdat de islam mensen juist aanspoort goed te zijn voor dieren. Vaak luisteren de mensen dan wel. Gek eigenlijk dat je dat nog moet zeggen in een ‘islamitisch’ land…

Kom jij ook weleens in een land of landen waar de dieren het lang  niet zo goed hebben als de dieren in Nederland?

Mijn eerste week in Marokko

Mijn eerste week in Marokko is alweer ruim voorbij. Sterker, ik geloof dat we alweer bijna op de helft van de drie weken zijn. Niet normaal. Ik heb het gevoel dat de vakantie nog moet beginnen. Zo gaat dat eigenlijk altijd. Je zou een week of zes nodig hebben om echt het gevoel te krijgen dat je ‘weg’ en ‘met vakantie’ bent geweest.IMG_5379

Hoe komt dat nou, dat de tijd zo snel lijkt te gaan, wat is er dan gebeurd en welke factoren spelen daar een rol in?

Alles is anders
Meestal probeer ik meteen mee te doen met het ritme van de familie in Marokko. Dat betekent dat ik me ‘slomer’ ga gedragen. Langzamer gaan, later en anders eten, op andere tijden naar bed. Gewoon alles op zijn beloop laten. Vooral niet willen dat de dingen zo gaan zoals je in je hoofd hebt gevormd. Echt, die aanpassing is vermoeiend. Het vraagt wat van je. Dat overvalt je dan zo. In Nederland lijken we veel te veel de controle te willen hebben op alles. Dat lukt ook vaak, hoewel we daar in het algemeen steeds meer van terug komen Die houding van controle te willen hebben kun je in Marokko helemáál vergeten. Kunnen we nog wat van leren eigenlijk. Hoe dan ook, het lijkt wel of ik in Marokko in een andere modus kom waarin ik wel mee móét met de stroom. Hoewel, een sterke stroom kun je het niet echt noemen. Mijn indruk is al jaren dat de mensen in Marokko het leven sowieso op z’n beloop laten. Alles insha Allah (als God het wil). Probeer daar maar eens verandering in te brengen.

Wat speelt er nog meer een rol waardoor ik mij ‘anders’ voel als ik in Marokko ben?

Het water
In het vliegtuig zat ik naast een Nederlands stel dat voor het eerst met vakantie naar Marokko ging. “Kunnen we het water uit de kraan drinken?” vroeg de vrouwelijke helft van het stel. Dat vond ik maar een gekke vraag, iedereen weet toch dat in Nederland het schoonste water gewoon uit de kraan komt en dat dat in de meeste andere landen, zelfs in Frankrijk, niet het geval is? Ik zei dan ook dat water uit de kraan drinken één van de eerste dingen is die je niet moet doen in Marokko. Je moet dus flessenwater drinken, wat op zich niet erg is. Wat ik wel denk, is dat je hele systeem aan dat water moet wennen. Ten slotte bestaat je lichaam voor het grootste gedeelte uit water. Niet te verwonderen dat je je daar moe van voelt.

Het eten
Natuurlijk is ook het eten anders in Marokko. Ook als je in Nederland regelmatig Marokkaanse gerechten eet, merk je verschil. Het ontbijt wordt vaak laat in de ochtend genuttigd. Waar men in de middag in Nederland meestal een broodje eet, staat er in Marokko een warme maaltijd op tafel. Tegen de avond thee met brood en jam en/of koekjes, laat in de avond nog eens warm eten. Echt laat hè, soms zelfs wel 23:00 uur. Je begrijpt dat ik er dan meestal niet veel zin meer in heb. Vaak wordt het eten ook nog met veel olie bereid. Groenten en fruit hebben meer zonuren gehad, smaken dus anders maar bederven ook sneller door de warmte. Op de markten zie je gewoon dat het fruit er anders uitziet, misschien wel minder kunstmatig dan wij gewend zijn. Al met al een flinke omschakeling voor je lichaam, die na een paar dagen al eens resulteert in buikklachten.

IMG_5389

Het straatbeeld en het verkeer
Als je gewend bent om te fietsen in een stad als Amsterdam moet je dat eens in een stad Marokko proberen. Gelukkig ben ik een ervaren fietser die meer dan eens een toerist van het fietspad af roept. Met zo’n instelling moet je je in Marokko voortbewegen in de openbare ruimte. Anders red je het niet. Het is chaos en niemand houdt rekening met elkaar. Daarnaast is er in mijn ‘thuishaven’ Essaouira geen stoplicht te vinden. Ooit is eens bepaald dat de stad authentiek moet blijven en dat er daarom geen verkeerslichten geplaatst mogen worden. En dat in een stad die steeds drukker en toeristischer wordt. Je moet overal ogen hebben en dat is natuurlijk zeer vermoeiend.

Het gedrag van mensen
Dat mensen het leven op zijn beloop laten merk je eigenlijk aan alles. Bezoeken duren vaak uren (heb je niets anders te doen?) en vinden op ieder moment van de dag plaats (kun je geen afspraak maken?). Ga maar eens zeggen dat je niet in bent voor een bezoekje. Dat kun je echt niet maken. Een afspraak wordt vaak veel te laat nagekomen of vindt regelmatig gewoon niet plaats. Ook dan kun je het niet echt zeggen want de afspraak vond sowieso alleen plaats als God het had gewild. Plannen maken wordt je zo weleens moeilijk gemaakt. Tsja, ook dat moet je ondergaan. Wat mij ook opvalt als mensen samen in een ruimte zie, is dat men vaak zo dicht bij elkaar zit. Ook als een kamer groot genoeg is om meer verspreid te gaan zitten. Ik krijg het er soms benauwd van. En ja, kinderen nemen aan alles deel dus laat in de avond lopen ze gewoon nog rond in de kamer. Ik merk ook dat mensen veel meer lachen en grapjes maken dan ik in Nederland meemaak. Er worden dingen beweerd die niet mogelijk zijn, gewoon voor de grap. Alles alleen om lekker te kunnen lachen. Het is leuk voor de ontspanning en doet me realiseren dat we in Nederland zo vaak ‘in ons gareel’ blijven zitten. Alles moeten wij volgens regels, volgens planning doen. Kunnen we dat niet wat meer loslaten?

Ik kan vast nog wel meer dingen bedenken die ‘anders’ zijn in Marokko dan wij in Nederland gewend zijn. Voorlopig laat ik het hier maar even bij. Zo ben ik al moe genoeg…

Waarom ik uierzalf meeneem naar Marokko

Meenemen naar Marokko 2
Kort geleden ontving ik een e-mail van een dame die zich voorstelde als Carolien. Ze werkte aan een televisieprogramma waarvan ze de naam wel vermeldde, maar die ik zelf nog even niet zal weergeven. Voorlopig. Misschien is het niet zo leuk als ik informatie geef over een programma dat nog in de maak is. Vind ik zelf ook niet fijn, als anderen gaan aankondigen wat voor soort artikelen ik komende maand op mijn blog ga publiceren. Ook al weet ik dat zelf nu ook nog niet. Het is het idee.

Carolien had mijn blog gelezen, wat ik op zichzelf al erg leuk vind. Voor het bewuste televisieprogramma wilde ze meer weten over een element uit een onderwerp waarover ik eens had geschreven. Die informatie kon namelijk weleens bruikbaar zijn voor het programma waar ze aan werkte. Ze vroeg mij of ze me kon bellen. Ja Carolien, dat vind ik best, maar laat me dan eerst even de informatie waar je naar vraagt zélf op mijn blog publiceren. Tenslotte is het míjn kennis en míjn blog. Natuurlijk kun je ook wat van de credits opstrijken Caro, want je hebt me geïnspireerd tot het schrijven van een nieuw artikel. Maak je me daarna nog even beroemd als het kan?

blog over uierzalf 2Enige minuten na het lezen van de e-mail vroeg ik mij af welk artikel Carolien nou precies gelezen had. Het moest uit de blogcategorie ‘Marokko’ zijn, want ze wilde weten waarom ik altijd uierzalf mee naar Marokko neem. Ging het om het artikel In een bad van kamelenplas? Daar had ik voor het eerst vermeld dat ik onder andere uierzalf als remedie voor mijn voetkloven had gevonden. In dat artikel staat alleen niet dat ik de uierzalf altijd meeneem naar Marokko. Dat staat weer wel in Wat wij meenemen naar Marokko. Carolien, mag ik nog even weten welke artikelen je nog meer hebt nageplozen? Gewoon nieuwsgierig, wie weet inspireer je me nog tot het schrijven van andere verhalen. Over (Marokkaanse) huis-tuin-en-keukenmiddeltjes tegen kwaaltjes welteverstaan. Wie weet nog meer voer voor je programma.

Dan zal ik nu antwoord geven op de vragen van Carolien…

…waarom ik zelf uierzalf gebruik? Ten eerste om die akelige voetkloven tegen te gaan. Die doen pijn! Na de geschiedenis met de kamelenplas begon ik mijn voeten regelmatig te baden in warm water. Het eelt wordt dan week waardoor je de harde eeltplekken goed kunt weghalen met een eeltrasp. Heb je je voeten geraspt dan droog je ze af. Vervolgens smeer je ze in met uierzalf en trek je sokken aan. Dit doe je bij voorkeur voor het slapen gaan, zodat de uierzalf in de nacht in je voeten kan trekken.

…waarvoor gebruik ik uierzalf nog meer? Ik heb niet zo’n goede doorbloeding waardoor mijn vingertoppen vaak kloven vertonen in de winter. Uierzalf helpt hier heel goed tegen. Ook na het afwassen smeer ik uierzalf op mijn handen. Uierzalf helpt ook goed tegen schrale lippen. Bij mij thuis staat altijd een pot uierzalf op een centrale plek. Ook heb ik altijd een klein Nivea potje gevuld met uierzalf in mijn tas. Ik raak in paniek als er geen uierzalf in de buurt is. Of als ik vergeten ben mijn Nivea potje bij te vullen. Je kunt dus wel zeggen dat ik verslaafd ben aan uierzalf. Wat hoor ik daar? Zeg het gerust: uierzalfjunk!

…waarom neem ik uierzalf mee naar Marokko? Inmiddels weet de familie in Marokko natuurlijk van mijn uierzalfverslaving. Verschillende familieleden hebben gezien hoe mijn voeten eraan toe waren voordat ik begon met uierzalf. Ze hebben gezien hoe zacht mijn voeten nu al jaren zijn. Dat wilden ze zelf ook weleens proberen. Ik merk dat veel mensen in Marokko een bepaalde status toekennen aan middeltjes en medicijnen uit Europese landen. Ze achten Europese producten en middeltjes hoger dan die uit hun eigen land wat ik wel jammer vind. Sommige kruidenmiddeltjes werken namelijk heel goed en zijn beter voor je gezondheid dan de vaak chemische spullen uit het westen. Uierzalf valt bij ons natuurlijk onder de onschuldige middelen. Het werkt voor veel doeleinden. De familieleden voor wie ik uierzalf meeneem hebben niet allemaal last van voetkloven. Uierzalf wordt ook door hen genoemd als werkzaam middel tegen eczeem. Zelf heb ik geen eczeem dus kan ik niet vanuit mijn eigen ervaring spreken.

…is er geen middel in Marokko dat net zo goed werkt als uierzalf? Natuurlijk geloof ik best dat er een middeltje in Marokko verkrijgbaar is dat net zo goed helpt tegen voetkloven als uierzalf. Zelf heb ik het alleen nog niet gevonden. Ik heb eens een zalfje gekocht in de soek dat een beetje dezelfde substantie had. Het was rood van kleur en zat in een klein potje zonder naam of label. Misschien thuis door de lokale bevolking in elkaar gebrouwd? Ik was een beetje huiverig voor wat er aan ingrediënten was gebruikt voor die zalf. De rode kleur gaf de doorslag; deze ‘besmette’ de lakens door mijn sokken heen en dus gebruikte ik die zalf liever niet meer. In de tijd van mijn experiment in Marokko met kamelenplas suggereerde ook eens iemand om rauw kippenvet met citroen te gebruiken. Lekker handig. Moet je veel kip kopen om steeds je voeten in te kunnen smeren. De citroen op je hielen lijkt me bovendien nogal bijtend aanvoelen. Geen fijn vooruitzicht. Iemand anders zei dat ik zo vaak mogelijk henna op mijn voeten moest smeren. Misschien wilde deze persoon me een bevriende henna-artiest of kruidenverkoper aanbevelen? Waarschijnlijk heb ik nog wel meer suggesties gehoord maar na dat kamelenavontuur ging ik toch maar liever voor een middeltje dat ik in Nederland kon kopen. En waarvan ik al had ondervonden dat het werkte.

…waarom geen vaseline, uiercrème of iets anders tegen voetkloven?
blog over uierzalf 1Vaseline is van een iets ‘hardere’ substantie dan uierzalf. Het smelt eerder als je het warm maakt en smeert daarom niet goed uit. Uierzalf is lekker dik smeerbaar en blijft goed op de huid zitten. Uiercrème heb ik eens per ongeluk gekocht toen ik eigenlijk uierzalf wilde kopen. Ik begrijp eerlijk gezegd niet zo goed waar uiercrème voor dient, het smeert veel te dun uit. Als ik mijn voeten een tijdje verwaarloos verschijnt er soms een kloof waardoor ik echt pijn krijg bij het lopen.  Dan helpt uierzalf niet snel genoeg. Ik gebruik dan voetklovenzalf van Vichy. Die is best duur en dus kan ik die niet met grote hoeveelheden naar Marokko vervoeren.

Hopelijk ben je tevreden met mijn antwoorden, Carolien. Zelf vind ik het in ieder geval leuk dat ik het heb opgeschreven. Want ja die gewoonte van mij om overal een potje zalf mee naartoe te nemen is best wat uitleg waard. Wie weet hebben anderen er ook wat aan. Want voetkloven, wat voor kloven of  nare plekjes op je huid dan ook, zijn nou eenmaal niet leuk om te hebben.

Krijg de schurft! (oftewel hoe kom je aan schurft – en er weer vanaf?)

Wil je een superschoon huis waarin je van de vloer kunt eten, ja zelfs aan de bekleding van je bank kunt likken? Dan zou je echt eens de schurft moeten krijgen! Serieus, ons huis is zelden zo schoon geweest als in de tijd dat we de schurft uit Marokko meenamen. Niet dat ik iemand de schurft zou toewensen, dat toch eigenlijk niet nee.

Wasmachines voor artikel over schurft

Jaren geleden overkwam het ons als gezin. Nietsvermoedend kwamen we aan het einde van de zomervakantie terug uit Marokko. Zoals bijna ieder jaar het geval was. Na enkele weken begonnen we steeds te krabben. We kregen overal kleine plekjes op onze huid. Het werd tijd om maar eens langs de huisarts te gaan. Die constateerde, ja precies, schurft! Die naam had ik weleens gehoord maar wat het was wist ik eigenlijk niet. Ik dacht, wist alleen maar dat het iets ‘vies’ was.

Schurft oftewel scabies is een klein beestje dat zich onder de huid nestelt. Het beestje graaft daar gangen en vermenigvuldigt zich, waardoor je steeds jeuk voelt. Dat lijkt in een razendsnel tempo te gaan. Hoe schoner je bent, hoe sneller het gaat lijkt het wel. Als je goed kijkt kun je de gangen zelfs op je arm zien lopen. Als je niets eraan doet kan je op den duur vreselijke huidontstekingen krijgen.

Je krijgt schurft via onverschoond beddengoed of als je ongewassen kleding van iemand draagt die besmet is. Je kunt het niet zomaar krijgen via huidcontact, tenzij je iemand ongeveer een kwartier lang de hand vasthoudt. Maar ja, als je het eenmaal hebt en je vertelt het, zie je mensen toch afstandelijk worden. Niet zo gek eigenlijk. In Nederland komt schurft nauwelijks meer voor. Mensen weten er gewoon weinig vanaf, kijk maar naar mij. Als een arts ‘het’ bij iemand constateert moet deze het melden aan de gezondheidsdienst van de gemeente ter plekke.  Waarom dat is weet ik eigenlijk niet. Misschien zijn ze bang dat besmetting zich verspreidt. Of zou het gewoon voor de statistieken zijn?

In Marokko hadden wij dat jaar in een hotel geslapen dat mogelijk onverschoonde lakens op de bedden had liggen. Of we hadden het gekregen van de bank van een familielid waar we op bezoek waren geweest. Het is in Marokko de gewoonte dat als je moe wordt, je op één van de vele banken een tukkie gaat doen. Dan wordt er vaak nog een deken over je heen gelegd. Wie heeft daar nog meer op of onder geslapen? Tsja, dat kun je nooit weten…

Toen we na het bezoek aan de huisarts de familie in Marokko belden bleek vrijwel iedereen besmet te zijn. Leuk hoor maar niet heus. Met veel mensen om je heen kun je dus makkelijk besmet raken. Je komt er ook niet gemakkelijk vanaf. Dat bleek wel toen we in de weken erna de strijd tegen de schurft aangingen…

Als je schurft gaat bestrijden moet je zo’n beetje te werk gaan zoals wanneer je hoofdluis bestrijdt. Alleen moet je iets rigoureuzer zijn. Je krijgt een zalf waarmee je je in de avond van top tot teen moet insmeren nadat je gedoucht hebt. Dan ga je slapen in een schone pyjama en in een verschoond bed. ’s ochtends ga je weer douchen en trek je schone kleren aan. Dan verschoon je je bed en moet je alle, werkelijk alle kleren wassen die je vanaf de tijd van de besmetting gedragen hebt. Neem voor de zekerheid de gordijnen en bankbekleding ook maar mee. Vergeet je ook maar één kledingstuk, dan begint het hele ‘feest’ weer opnieuw. Zo was ik na de eerste keer bestrijden een jas in de kast vergeten. Kun je weer beginnen met de hele bestrijdingsmolen. Eigenlijk moet je alles wat je aan kleding en stof bezit in quarantaine doen. Doe voor de zekerheid het kinderspeelgoed ook maar, je weet nooit. Reserveer ook maar een tiental wasmachines bij de wasserette of zo. En niet vertellen waarom he? Ga maar na wat je allemaal moet doen. Met vier of vijf gezinsleden ben je wel even zoet.

Je begrijpt wel dat schurft bestrijden heel erg duur is. De crème wordt niet vergoed door de zorgverzekering, per gezinslid heb je minstens één (liefst twee) tube crème van rond de € 10 nodig en dan nog het elektra, het water en waspoeder dat je moet gebruiken om alles te wassen. En de tijd. Krijg de schurft? Nee, dat wens je niemand toe

Ik geloof dat we uiteindelijk haast overspannen werden van het bestrijden van de schurft. Het is niet alleen het werk dat je eraan hebt dat het zo zwaar en vermoeiend maakt. Ook in mentaal opzicht krijg je een opdonder. Als je maar een klein beetje jeuk voelt denk je dat het weer is begonnen. Je twijfelt en denk: nee dat kan niet, toch niet weer? Zo hebben we wel vier keer in dat jaar de hele bestrijdingsmolen doorgemaakt. Toen we eindelijk dachten dat we ervan af waren ging manlief tussendoor nog even familie in Marokko bezoeken. Broer die nog niet van de besmetting af bleek leende zonder vragen een jas van mijn echtgenoot. Zo gaat dat vaker in Marokko als je niet uitkijkt. Alles is van iedereen. Hopla, de beestjes reisden ongemerkt mee terug naar Nederland. Konden we weer opnieuw beginnen.

Oh ja, ook dit nog. Ergens op zolder hing een vergeten jas die ik ooit tijdens de besmettingsperiode gedragen had. Na een half jaar trok ik hem weer eens aan en prompt na een paar weken hadden we weer beestjes. Ik de gemeentelijke gezondheidsdienst gebeld, die zeiden dat ik helemaal geen schurft kon hebben. Volgens hen was besmetting via kleding enkele maanden nadat schurft in stof was genesteld namelijk niet meer mogelijk. Deden ze dus of ik gek was geworden. Misschien moest ik maar eens naar een psychiater? Dat zeiden ze niet hoor, ik voelde het ze denken, haha! Nou echt, ik heb het zelf ervaren en de gezondheidsdienst haalt kennis uit documentatie of wat dan ook. Weet ik het nou beter of weten zij het?

Deze geschiedenis heeft zich ruim twaalf jaar geleden afgespeeld. Je kunt je vast wel voorstellen dat we zelfs nu nog, na ieder bezoek aan Marokko, een aantal weken in de penarie zitten. Wat als we ‘het’ weer hebben meegenomen? Het beestje nestelt zich dus niet alleen in je huid, maar ook voorgoed in je (onder)bewustzijn. Op een bepaalde manier kom je er dus nooit vanaf en dit verhaal bewijst het ook nog eens.

Van één ding kun je zeker zijn. Schurft brengt een reiniging teweeg. Niet alleen in materieel en fysiek opzicht. Raak je ooit besmet met schurft of neem je het mee uit een land als Marokko, ik verzeker je…alles wordt er schoner van dan ooit!

Waarom ik nauwelijks vlees eet (en toch geen vegetariër ben)

Vlees Vlees Vlees

Als kind had ik er al last van. Van stukjes vlees met van die vetranden. Of vlees waarop je moest kauwen, kauwen, het leek wel of je het nooit weg zou krijgen. Gruwel de gruwel. Helemaal als er dan ook nog werd gezegd dat ik mijn bord leeg moest eten. Thuis ging dat nog wel. Het was bekend dat ik zo nu en dan een beetje bang was voor vlees. Maar als je dan ergens anders ging eten, dan kon je een stukje vlees niet laten staan. Vooral niet nee, dan kon je de gastvrouw en/of -heer voor het hoofd stoten. Soms lukte het me dan om een vergeten stukje vlees onder een lepel weg te moffelen. Of het niet weg te kauwen stukje in een servet te spugen. Nee vlees, daar had ik een broertje dood aan.

Tegenwoordig ben ik nog steeds geen vleesliefhebber. Maar als ik bij iemand ga eten zeg ik gewoon dat vlees van mij niet hoeft. Dat ik het niet veel of helemaal niet zal eten. Waarom ik dan niet al heel lang vegetariër ben, zul je je afvragen. Ja, dat is een vraag die ik mezelf ook al vaak heb gesteld. Als ik makkelijk wil doen geef ik gewoon de mensen om mij heen de schuld. Ik heb nou eenmaal nooit te maken gehad met vegetariërs in mijn meest directe omgeving. Als je vaak kookt voor mensen die op zijn tijd van een stukje vlees houden of die het eten zonder vlees saai vinden, dan doe je toch een beetje mee?

tajinegerecht7In bepaalde culturen, zoals in Marokko, kan het echt lastig zijn als je vlees weigert. Daar is het gebruikelijk dat degene die op bezoek komt het meeste recht heeft op vlees. Moeten ze net bij mij mee aankomen. In het begin dacht de schoonfamilie dat ik niet goed snik was. Ik moest eten en vooral veel vlees, wat dacht ik wel niet! Men schoof het vlees op de schaal waar we met zijn allen uit aten naar mij toe en ik duwde het weer weg met mijn stukje brood. Grappenmakers als wijlen mijn schoonvader (moge God hem genade schenken) begonnen me al snel te plagen; zelf een hapje (vet) vlees in de mond stoppen en tegen mij zeggen dat ik er vooral goed naar moest kijken. Na verloop van tijd was de familie gewend aan mijn ‘eigenaardigheid’ rond het eten van vlees. Meestal at ik dan wel mee uit de schaal maar liet het vlees lekker liggen.

Waarom ben ik geen vegetariër? Dat zou het leven toch veel beter maken? Eerlijk, op zijn tijd vind ik een stukje kip best lekker. Als het dan maar kipfilet is. Zonder nare vetranden en -stukjes. Soms vind ik de smaak van vlees best lekker in een gerecht. Als het dan maar niet sterk overheersend smaakt. De eigenlijke reden waarom ik nooit serieuze pogingen heb ondernomen om vegetariër te worden is: luiheid. Misschien ook aangeleerde overtuiging. Ik wil graag combinaties op tafel zetten die een compleet gevoel geven. De traditionele aardappelen-groenten-vleesgewoonte. Niet dat ik dat vaak op tafel zet. Het vraagt alleen wat van je om de maaltijden die je op tafel zet anders ‘in te richten’.

Wie weet komt er nog weleens verandering in de zogenaamde inrichting van de eettafel bij mij thuis. Er wordt steeds meer gesproken en geschreven over gezonde voeding, minder vlees, meer groenten en fruit. Het houdt mij ook regelmatig bezig. Helemaal als het gaat om het hanteren van tradities, waarover ik al eens schreef in mijn blog Offerfeest en vegetariër of veganist.

Eet jij vlees ook maar met mate en denk je erover vegetariër te worden? In deeltijd om te beginnen misschien? Of kun je vlees niet wegdenken uit jouw leven?

Snel afvallen op een gezonde manier? Kijk eens op Snel Afvallen.biz

Sukhi, daar word ik blij van!

tapijt-stammenpatroon-beni-ouarain
Jaren geleden was ik met mijn echtgenoot op rondreis in Marokko. We kwamen in Fes, waar wij ons in de oude medina lieten rondleiden door een gids. Deze gids bracht ons naar de meest bekende plekjes. Ook leidde hij ons naar plaatsen in de stad waar je zelf niet snel naartoe gaat. Het was wel fijn dat we die gids hadden. In de wirwar van straatjes in de medina van Fes is het lastig je weg te vinden.

In de grote bazaar van Fes kwamen wij onder andere in een tapijtenwinkel. Achter in die winkel bevond zich een atelier waar wij een kijkje mochten nemen. Een stuk of zes vrouwen en meisjes zat daar op harde banken aan een houten raamwerk een tapijt te weven. Het was er benauwd, warm en donker. Voortdurend klonk het luid klossende geluid van de werkende vrouwen en meisjes aan het weefgetouw. Geen werkomgeving die ik me zou wensen.

close-up-beni-ouarain-kleed met en zonder patroon
Ik weet niet wat die vrouwen en meisjes voor dit werk betaald kregen, maar ik denk niet dat het erg veel kan zijn. De lonen in Marokko zijn nou eenmaal laag, helemaal als er handel mee gemoeid is. Stel dat wij een kleed hadden gekocht in die winkel, dan had de gids er een stukje commissie voor gekregen. Daarnaast had de eigenaar van de winkel die de kosten van de winkel had te betalen er nog flink winst op gemaakt. Dat was dan nog een korte weg naar ons, uiteindelijke consumenten. Het atelier werd beheerd door de tapijtenwinkel zelf. Er hadden ook nog andere schakels tussen kunnen zitten als dit niet zo was geweest. Dan worden de beginschakels, de maaksters van het tapijt, het laagst betaald. Want al die schakels moeten verdienen. En dan nog te bedenken dat de werkdagen in Marokko veel langer dan dat wij ze kennen. Arme vrouwen en meisjes…daar word ik niet blij van…

Waar ik wel blij van word? Van initiatieven die ervoor zorgen dat harde werkers, ambachtslieden in lagelonenlanden niet worden uitgebuit. Je kent er misschien voorbeelden van, alhoewel ze schaars zijn. Niet lang geleden kwam ik zo’n voorbeeld tegen. Oftewel, het voorbeeld kwam mij tegen. Ik kreeg namelijk een like op mijn Facebook pagina van Sukhi. Natuurlijk werd ik nieuwsgierig, want ik kende Sukhi nog niet. Wat mij meteen opviel op de website van Sukhi, was het woord Marokko.

Beni-ouarain-kleed-sukhi-berber
Altijd als ik de naam van Marokko, mijn tweede thuisland, zie trekt dat aan mij als een magneet. Dan moet ik een kijkje gaan nemen. Even zien wat er gaande is. Toen ik zag dat het om vloerkleden ging, moest ik weer even  denken aan dat donkere atelier waar ik was in Fes. Dat had veel indruk op mij gemaakt. Heel even maar dacht ik daaraan, want Sukhi liet mij zien dat het heel anders kan dan daar in Fes. Ik voelde me blij worden, omdat ik zag dat de kleden die Sukhi verkoopt niet via handelaren, winkeliers of tussenpersonen bij ons, de uiteindelijke eigenaars terecht komen. De kleden die je koopt bij Sukhi worden rechtstreeks bij de maker of maakster afgenomen! Hierdoor wordt het kleed niet onnodig duur door allerlei mensen die ertussen zitten die de prijs opdrijven. Bovendien zorg je er met de koop van zo’n kleed voor dat de maker of maakster niet voor een laag loontje werkt, maar eerlijk betaald krijgt voor het werk dat hij of zij doet. Word je daar blij van? Ik wel!

Kort na de like op Facebook ontving ik een e-mail van Sukhi. Zij vroegen mij een samenwerking aan te gaan. Nog iets dat me blij maakte, want het betekent dat mijn blog wordt gezien. Ik vind het altijd leuk om voor anderen te schrijven, mits er raakvlakken zijn met mijn blog. Marokko, het wel en wee van de vrouwen daar, dat raakt ook mij persoonlijk. Natuurlijk wil ik dan een samenwerking aan gaan.

In het Nepalees betekent Sukhi – heel toepasselijk – ‘blij’. Niet alleen in Marokko worden vloerkleden gemaakt interieur-Marokkaanse-tapijtdie je direct van de maaksters kunt kopen. Ook in India, Nepal en Turkije zijn er teams van Sukhi aan het werk. Wat ik zelf zo mooi vind aan de Beni Ouarain vloerkleden uit Marokko, is dat ze een verhaal vertellen. In de patronen op de kleden herken ik iets van het Berbers spijkerschrift dat ik weleens op de Marokkaanse televisie heb gezien. De Beni Ouarain vloerkleden die je bij Sukhi kunt bestellen dragen meisjesnamen die bekend zijn in Marokko. Ik weet niet of dit de namen zijn van de maaksters. Daar hoop ik nog achter te komen, want Sukhi gaat binnenkort, net zoals ze in Nepal hebben gedaan, in Marokko beelden opnemen van de maaksters en het maakproces van de Beni Ouarain vloerkleden. Het lijkt me erg leuk om daar meer van te zien!

Ben jij nieuwsgierig geworden naar Sukhi? Neem dan eens een kijkje op www.sukhi.nl  Je kunt een vloerkleed zelfs op maat laten maken bij Sukhi. Neem hiervoor contact op met help@sukhirugs.com

Sukhi

Wat wij ‘meenemen naar Marokko’

Meenemen naar Marokko 2
Wat vliegt de tijd! Enkele dagen geleden waren manlief en ik alweer 20 jaar getrouwd. Het was een gewone doordeweekse werkdag en we hebben niet echt iets bijzonders gedaan om het te vieren. Alhoewel, we hadden tompouce en we hebben eten besteld. Gezellig, dat hoeft het heus niet alleen te zijn als je spetterend uit gaat of zo.

Dat eten bestellen was eigenlijk ook omdat we midden in de rommel zaten. Niet alleen vanwege het muren witten wat ik in de ochtend had gedaan. Het werd namelijk hoog tijd om eens flink op te ruimen. Wij wonen in een klein huis en hebben veel te veel spullen. En daarnaast is het bijna ramadan en dan doen we traditiegetrouw ons best om van tevoren het hele huis schoon en netjes te maken. Ik wil graag van de spullen af maar dat lukt moeilijk. Waarom? Vanwege het ‘meenemen naar Marokko’ wat al die 20 huwelijksjaren een grote rol speelt.

‘Meenemen naar Marokko’. Het is een zin die ik manlief al zo vaak heb horen zeggen. Eigenlijk de zin die hij het vaakst uitspreekt. Tot mijn grote ergernis, soms zelfs boosheid, die ik dan maar probeer om te zetten in grapjes en plagerijtjes. Je moet er toch ergens een positieve draai aan geven niet waar?

Maar echt, het is wel triest af en toe. Want de helft van wat er apart wordt gelegd om ‘mee te nemen naar Marokko’, wordt uiteindelijk tochmaar bij het grofvuil neergezet. Waar het soms zelfs van afkomstig is geweest. Dat is een grote liefhebberij, zeg maar hobby van de man; lekker bij het grofvuil, op rommelmarkten, marktplaats en in kringloopwinkels snuffelen. Dan volgt vaak de weg naar de zolder onder de woorden ‘meenemen naar Marokko’ en staat het daar vaak maandenlang. Tot de spullen letterlijk boven ons hoofd groeien en veel ervan weer buiten bij het grof vuil belandt. Om vervolgens door anderen meegenomen te worden wat we aanzien met pijn in ons (niet specifiek mijn) hart. Want je kunt nou eenmaal niet alles wat je vindt, verzamelt of kwijt wilt ‘meenemen naar Marokko’. Hoe graag we het ook zouden willen. Want we hebben een grote familie in Marokko die behoefte heeft aan van alles en nog wat. Maar een vrachtwagen hebben we niet en dat zou wel nodig zijn met wat wij allemaal willen ‘meenemen naar Marokko’.

Wat nemen wMeenemen naar Marokkoe dan wél ‘mee naar Marokko’?
* Te klein geworden kleding van onze kinderen die we aan nichtjes of neefjes kunnen geven (moet er nog wel mooi uitzien anders zorgt het alleen maar voor te veel kilo’s)
* Kleding en schoenen die we zelf niet meer dragen (moet echt nog wel draagbaar zijn en er mooi uitzien)
* Gebruikte mobiele telefoons, huishoudelijke apparaten en dergelijke (tweedehands apparaten vind je weinig in Marokko en daar is wel behoefte aan)
* Stof om kleding van te naaien (is erg duur in Marokko terwijl je dat hier voor een prikkie koopt of soms zelfs zomaar vindt op straat – is echt gebeurd).
* Kinderschoenen (meestal in de uitverkoop gekochte Nikes) voor neefjes en nichtjes
* Toilettasjes met producten zoals deo, shampoo en dergelijke (zussen en schoonzussen zijn daar altijd superblij mee)
* Flink wat doosjes paracetamol om uit te delen (alsof het snoep is)
* Uierzalf (wondermiddel voor oa voetkloven waar veel mensen in Marokko aan lijden)
* Lekkers om zelf te eten en de familie te verwennen, zoals chocola, pindakaas, Hollandse kaas, drop, chips, crackers, stroop, stroopwafels, limonadesiroop. Kortom, alles wat ik maar enigszins kan bedenken dat in Marokko niet verkrijgbaar is (en ik kan je verzekeren dat dat veel is) en mogelijk nog past in de overvolle koffers.

Je begrijpt dat we altijd bagage te over hebben omdat we echt van alles ‘meenemen naar Marokko’. Tsja, we komen er gewoon niet van af, of we het nou willen of niet. En dan heb ik nog niet eens onze eigen kleren meegeteld die vaak nog even bij de handbagage wordt gepropt 😉

Kun je nog iets (leuks, nuttigs of geks) bedenken wat ik aan bovenstaande lijst kan toevoegen? Heb je tips om juist minder spullen ‘mee te nemen naar Marokko’? Of neem je zelf ook altijd veel te veel spullen mee als je op reis gaat?

Kijk voor vakanties aan de Atlantische kust eens hier . Voor goedkope vliegtickets naar Marokko klik hier